{"slug":"arac-deger-kaybi-hesaplama-ve-sigorta-basvurusu","title":"Araç Değer Kaybı Hesaplama ve Sigorta Başvurusu","yazildi":true,"tarih":"2026-10-04","ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Değer kaybı, aracın kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki farka dayanır.","Zorunlu trafik sigortası genel şartlarında değer kaybı, maddi zararlar teminatının içinde sayılır; hasar başvurusu yapan hak sahibi değer kaybı da istemiş kabul edilir (genel şartlar A.5/a, 1 Temmuz 2026 itibarıyla geçerli metin).","Hesaplamada marka, yaş, model, kullanılmışlık düzeyi, hasarlı bölgeler ve geçmiş hasar kayıtları birlikte değerlendirilir.","Dava veya tahkimden önce sigortacıya yazılı başvuru gerekir; sigortacının 15 gün içinde yazılı cevap vermemesi ya da cevabın yetersiz kalması hâlinde dava veya tahkim yolu açılır.","Başvuruda kaza tutanağı, ekspertiz ve onarım belgeleri ile ruhsat, kimlik ve IBAN bilgileri eksiksiz verilmelidir; eksik belge süreyi uzatır.","İki yıllık zamanaşımı süresi ve trafikten çekilen araçlar gibi teminat dışı haller baştan kontrol edilmelidir."],"sss":[["Araç değer kaybını trafik sigortası öder mi?","Genel şartların A.5. maddesine göre maddi zararlar teminatı değer kaybı dahil aracın doğrudan zararını kapsar; ödeme poliçe limitiyle sınırlıdır ve trafikten çekilmiş araçların değer kaybı talepleri A.6/ö uyarınca teminat dışındadır."],["Değer kaybı için ayrıca başvuru yapmam gerekir mi?","Güncel A.5/a hükmüne göre araç hasarı için başvuran hak sahibi değer kaybı talebinde de bulunmuş sayılır; yine de başvuru yazısında değer kaybını açıkça belirtmek uyuşmazlık riskini azaltır."],["Sigorta şirketi başvurudan sonra ne kadar sürede cevap vermek zorunda?","Kanunun 97. maddesine göre sigorta kuruluşu başvuruyu en geç 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamalıdır; cevap verilmezse veya yetersizse dava ya da tahkim yolu açılır. Genel şartlar ödeme için belgelerin ulaşmasından itibaren sekiz iş günü öngörür."],["Değer kaybı için zamanaşımı süresi kaç yıldır?","Kanunun 109. maddesine göre zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıldır; ceza zamanaşımının daha uzun olduğu hâller saklıdır."],["Sigortacı formüle göre düşük tutar önerirse bağlı mıyım?","Teklif sizi bağlamaz. Yargıtay ölçütü gerçek zarardır; ancak itiraz edecekseniz tutarın dayanağı olan eksper raporunu istemeli ve karşı rapor veya bilirkişi incelemesi için hazırlanmalısınız."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (m. 85, 90, 97, 109)","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2918&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları (A.5, A.6, B.2, C.7, C.11)","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20752&MevzuatTur=9&MevzuatTertip=5"],["Yargıtay 17. HD, E.2015/19346, K.2016/4732, 13.04.2016","https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/333018500"],["Danıştay 8. Daire, E.2022/303, K.2025/8924, 24.11.2025","https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1197127000"],["Yargıtay 4. HD, E.2025/6868, K.2025/13214, 29.09.2025","https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1186461100"],["Yargıtay 17. HD, E.2015/6777, K.2015/14003, 14.12.2015","https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/139554900"]],"desc":"Trafik kazası sonrası araç değer kaybı hangi ölçütlerle hesaplanır, sigorta şirketine nasıl başvurulur, cevap gelmezse hangi yollar açıktır, adım adım anlatım.","category":"Trafik & Sigorta","court":"Asliye Hukuk/Ticaret Mahkemesi veya Sigorta Tahkim Komisyonu görevlidir.","duration":"Sigorta Tahkim Komisyonu 4 ay içinde, mahkeme yolu 10-18 ay içinde sonuçlanabilir.","related":["trafik-kazasi-arac-deger-kaybi-tazminati","sigorta-tahkim-komisyonuna-basvuru-sureci","kasko-ve-trafik-sigortasi-rucu-davalari","haksiz-fiilden-kaynaklanan-maddi-ve-manevi-tazminat","kiralik-arac-ve-isletenin-hukuki-sorumlulugu"],"sections":[["Değer kaybı hangi ölçütlerle belirlenir","Aracınız kazada hasar görüp usulüne uygun onarıldığında bile, ikinci el piyasasında hasarsız bir benzerine göre daha düşük fiyata alıcı bulur. Bu fark, hukuken değer kaybı zararıdır ve karşı tarafın kusuru oranında tazmin edilir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi motorlu aracın işletilmesinden doğan eşya zararı için işleteni sorumlu tutar; 90. madde ise zorunlu sigorta kapsamındaki tazminatlar için kanundaki usul ve esasları, kanunda düzenlenmeyen konularda Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümlerini esas alır.\n\nZorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarının A.5. maddesine göre maddi zararlar teminatı, hak sahibinin zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan mal varlığındaki azalmayı kapsar. 12 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan ve 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren değişiklikle bu madde yeniden yazılmıştır. Güncel metne göre değer kaybı; Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun belirleyeceği usul ve esaslara göre atanan sigorta eksperi tarafından, aracın markası, yaşı, modeli, kullanılmışlık düzeyi, hasar gören kısımları, geçmiş hasar durumu ve kaza öncesi ile onarım sonrası ikinci el satış değerleri arasındaki fark dikkate alınarak tespit edilir.\n\nAynı hükümde iki pratik kolaylık yer alır. Birincisi, araç hasarı için eksper atanmışsa eksper değer kaybı tespitini de raporunda gösterir. İkincisi, hasar için başvuran hak sahibi ayrıca bir talepte bulunmasa da değer kaybı istemiş sayılır. Yine de başvuru dilekçesinde değer kaybını ayrıca yazmak, ileride uyuşmazlık çıkarsa talebin kapsamını tartışmasız kılar.\n\nHangi genel şart metninin uygulanacağı poliçenin yapıldığı tarihe bağlı olabilir. Genel şartların C.11. maddesi, sonradan yapılan değişikliklerin değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra akdedilen sözleşmelere uygulanacağını söyler. Kaza, 1 Temmuz 2026'dan önce yapılmış bir poliçe döneminde olduysa sigortacının hangi metne dayandığını sormak gerekir."],["Formül tartışması ve güncel hukuki durum","Değer kaybı hesabında yıllarca asıl tartışma, sigortacıların genel şartların ekindeki formülü uygulaması ile mahkemelerin gerçek zararı esas almasıydı. Bu tartışmanın seyri, bugünkü metni anlamak için önemlidir.\n\nKanunun 90. maddesi 9 Haziran 2021 tarihli 7327 sayılı Kanunla değiştirilmiş ve değer kaybı tazminatının aracın piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ve hasar tutarı dikkate alınarak hesaplanacağı belirtilmişti. Anayasa Mahkemesi, 29.12.2022 tarihli ve E.2021/82, K.2022/167 sayılı kararıyla bu eklemeyi iptal etti. Kanunun yürürlükteki 90. maddesi, mevzuat.gov.tr'deki metinde bu iptali gösterir. Danıştay kararlarında aktarılan gerekçenin özü, zarar görenin gerçek zararının sigorta kapsamında karşılanamama riskinin zorunlu trafik sigortasının amacıyla bağdaşmadığıdır.\n\nBu iptalin ardından Danıştay 8. Dairesi, 24.11.2025 tarihli ve E.2022/303, K.2025/8924 sayılı kararıyla, 4 Aralık 2021 tarihli genel şart değişikliğinin değer kaybına ilişkin eksper atama cümlesini ve bazı onarım parça hükümlerini, kanuni dayanağın ortadan kalkması nedeniyle iptal etti. Karar, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz edilebilir niteliktedir; kararın kesinleşip kesinleşmediğini doğrulayamadım.\n\nYargıtay tarafında ölçüt çok daha eskidir ve değişmemiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 13.04.2016 tarihli, E.2015/19346, K.2016/4732 sayılı kararında daire, bilirkişi raporunda yalnızca sonuç tutarın yazılmasını yetersiz bulmuş; değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gören kısımları dikkate alınarak kaza öncesi ikinci el satış değeri ile onarım sonrası ikinci el satış değeri arasındaki fark olarak belirlenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi de 29.09.2025 tarihli, E.2025/6868, K.2025/13214 sayılı kararında, genişletilmiş kasko poliçesine dayalı bir değer kaybı uyuşmazlığında sigortacının formüle göre hesaplama yapılması gerektiği yönündeki temyiz itirazlarını reddederek Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararını onamıştır.\n\nSonuç olarak, sigortacıdan gelen tutar bir formül çıktısıysa bunun yargı ve tahkimde bağlayıcı olmadığını, ancak başvuru aşamasında eksper tespitinin ve belgelerin belirleyici olduğunu akılda tutmak gerekir."],["Rapor ve belge hazırlığı: neye bakılır","Değer kaybı tutarının makul çıkması büyük ölçüde belge kalitesine bağlıdır. Eksper veya bilirkişi raporunda şu başlıkların ayrı ayrı ele alınıp gerekçelendirilmesi beklenir: aracın marka, model ve model yılı, kilometresi, kaza öncesi bakım ve hasar geçmişi, hasarın hangi bölgelerde olduğu, onarımda değişen ve boyanan parçalar, taşıyıcı aksam veya şasi etkilenip etkilenmediği ve her iki tarihteki piyasa değeri.\n\nYargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 14.12.2015 tarihli, E.2015/6777, K.2015/14003 sayılı kararında, mahkemenin dayandığı bilirkişi raporunda değer kaybı hesabı doğru yapılmadığı için eksik inceleme saptanmış, ek rapor alınması veya konusunda yetkin bilirkişiden görüş istenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu karar, dosyada sadece tek satırlık bir tutar içeren raporun pek az güvence sağladığını gösterir.\n\nPratik bir örnek verelim; rakamlar tamamen varsayımsaldır. Aracın kaza öncesi ikinci el değeri 1.000.000 TL, onarım sonrası değeri 900.000 TL ise fark 100.000 TL'dir. Karşı tarafın kusuru yüzde 75 ise talep edilebilecek değer kaybı 75.000 TL olur. Gerçek dosyalarda bu iki değerin nasıl bulunduğu, hesabın en çok tartışılan kısmıdır.\n\nBaşvuruya eklenecek belgeler genel şartların Ek-6'sında sayılmıştır; bu ekin tam listesini okuyamadım, bu nedenle sigortacının güncel belge listesini yazılı olarak istemek yerinde olur. Genellikle kaza tespit tutanağı, araç ruhsatı, kimlik, hasar ve onarım faturaları, ekspertiz raporu ve ödemenin yapılacağı hesap bilgileri istenir.\n\nDeğer kaybı hesabını etkileyen bir başka unsur, aracın önceki hasar geçmişidir. Daha önce ağır hasar görmüş veya çok sayıda parçası boyalı bir araçta yeni kazanın yarattığı ek düşüş, hasarsız bir araca göre daha az çıkabilir; çünkü kaza öncesi değer zaten düşüktür. Bu yüzden hasar kayıtlarınızı, servis geçmişinizi ve varsa önceki ekspertiz raporlarınızı toplamak ve kendi lehinize açık biçimde sunmak gerekir. Kilometre ve yaş arttıkça piyasadaki değer farkı genellikle daralır, ancak bu sonucu otomatik kabul etmek yerine raporun gerekçesini okumak önemlidir.\n\nBilirkişi seçiminde de dikkatli olunmalıdır. Yargıtay'ın yukarıdaki kararında vurgulanan nokta, sonuç tutarın nasıl bulunduğunun raporda anlaşılır biçimde gösterilmesidir. Tahkim veya mahkeme aşamasında raporun içeriğine, kullanılan emsal ilanlara ve karşılaştırılan araçların benzerliğine itiraz edebilirsiniz."],["Sigorta şirketine başvuru adımları","Kanunun 97. maddesi ve genel şartların C.7. maddesi uyarınca zorunlu sigorta sınırları içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigortacıya yazılı başvuru yapılmalıdır. Uygulamada izlenecek yol şöyle özetlenebilir.\n\nÖnce kaza tutanağı ve karşı aracın poliçe bilgileri alınır. Poliçe bilgisi, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden öğrenilebilir; bu hizmetin güncel işleyişi için kurumun duyurularına bakmak gerekir. Ardından aracın onarılması ve hasar faturalarının saklanması gerekir. Hasarı onarım merkezine bırakmadan önce fotoğraflamak da yararlıdır.\n\nSonra sigortacıya yazılı başvuru yapılır. Dilekçede kaza tarihi, poliçe numarası, plaka bilgileri, talep edilen kalemler (hasar bedeli ve değer kaybı) ve banka bilgileri açıkça yazılır. Başvuru, genel şartların C.5. maddesinde öngörülen şekilde noter, taahhütlü mektup veya sözleşmede belirtilen elektronik yolla yapılabilir.\n\nSigortacı, Ek-6'daki tüm belgeler kendisine ulaştığı tarihten itibaren sekiz iş günü içinde tazminatı ödemekle yükümlüdür (B.2.1). Haklı bir itirazı veya haklı bir yeni belge talebi varsa süre, yeni belgenin ulaştığı tarihten başlar. İnceleme hasar ihbarından itibaren üç ay içinde tamamlanamazsa sigortacı, tespit edilecek hasar miktarının en az yüzde ellisini avans olarak öder (B.2.5). Güncel A.5/a hükmüne göre sigortacı, hesapladığı değer kaybını nihai eksper raporu kendisine ulaştıktan sonraki iş günü içinde hak sahibine bildirmek zorundadır.\n\nBurada dikkat edilecek bir nokta daha var: A.6. maddenin (ö) bendi, hasar nedeniyle trafikten çekilmiş veya hurdaya çıkarılmış araçların değer kaybı taleplerini teminat dışında sayar. Aracınız ağır hasar kaydı alıp trafikten çekilecekse değer kaybı yerine araç bedeli tartışması gündeme gelir.\n\nBaşvuru dosyasını düzenli tutmak ileride çok işe yarar. Gönderdiğiniz her belgenin tarihli bir kopyasını ve postanın veya elektronik iletinin gönderim kanıtını saklayın. Sigortacı eksik belge iddiasında bulunursa, hangi belgenin ne zaman iletildiğini gösterebilmeniz, sekiz iş günlük sürenin ne zaman başladığı tartışmasında sizi korur. Sigortacının sonradan istediği her ek belgeyi de yazılı olarak talep etmesini isteyin; genel şartlar sigortacının yalnızca hak sahibinin tazminat hakkını etkileyen bilgi ve belgeleri istemesine izin verir."],["Cevap gelmezse veya tutar düşük kalırsa","Sigortacı başvuruyu 15 gün içinde yazılı olarak cevaplamazsa ya da verdiği cevap talebi karşılamıyorsa kanunun 97. maddesi dava açma veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurma yolunu açar. Genel şartların C.7. maddesi ayrıca yetkili mahkemeleri sayar: sigortacının merkez veya şubesinin ya da sözleşmeyi yapan acentenin bulunduğu yer, kazanın meydana geldiği yer veya zarar görenin yerleşim yeri mahkemeleri.\n\nHangi yolun seçileceği dosyaya göre değişir. Sigorta Tahkim Komisyonu süreci genellikle daha hızlı ve düşük maliyetlidir ancak yalnızca sigortacıya karşı yürütülür; işleten veya sürücüye karşı ayrıca dava gerekir. Bu konudaki ayrıntılar sitedeki başvuru süreci yazısında anlatılmıştır. Sigortacı poliçe limitiyle sınırlı sorumludur; limit yetmiyorsa fazlası için kusurlu taraflara dava açılabilir, kendi kasko poliçeniz varsa kasko şirketine de başvurulabilir. Nitekim yukarıda anılan Yargıtay 4. Hukuk Dairesi kararı, karşı tarafın zorunlu sigorta limiti dolduğu için değer kaybı talebinin kasko şirketine yöneltildiği bir olaya ilişkindir.\n\nZamanaşımı bakımından kanunun 109. maddesi geçerlidir: zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl, her hâlde kaza gününden itibaren on yıl. Sigortacıya yapılan yazılı başvurunun zamanaşımını kesip kesmediği somut dosyaya göre ayrıca değerlendirilmelidir; süreyi bekleme payı bırakmadan takip etmek en güvenli yoldur.\n\nGenel bilgi niteliğindeki bu yazı hukuki tavsiye değildir; kusur oranı, poliçe tarihi ve araç durumu gibi unsurlar sonucu değiştirebileceğinden somut olayda bir avukata danışmanız yerinde olur."],["Başvuruda sık yapılan hatalar","Birinci hata, onarımdan önce hasar fotoğrafı ve kayıt almamaktır; sonradan hasarın boyutunu ispat etmek zorlaşır. İkinci hata, yalnızca onarım bedelini istemek ve değer kaybını başvuruya yazmamaktır. Güncel genel şartlar bunu telafi etse de talebin açık yazılması tartışmayı önler.\n\nÜçüncü hata, sigortacının ilk teklifini kesin kabul etmektir. Teklifin dayanağı olan eksper raporunu ve kullanılan karşılaştırma değerlerini istemek hakkınızdır; tutarın hangi ölçütlere göre bulunduğunu göremiyorsanız bunu yazılı olarak sorun. Dördüncü hata, kusur oranını hiç tartışmamaktır; değer kaybı tutarı karşı tarafın kusur oranıyla çarpıldığından, kaza tutanağındaki kusur tespiti sonucu doğrudan etkiler.\n\nBeşinci hata, iki yıllık süreyi hafife almaktır. Son olarak, yazışmaların hepsini yazılı ve kayıtlı yolla yapmak, ileride tahkim veya mahkemede hangi tarihte ne istediğinizi gösteren en güçlü delildir.\n\nSon olarak, değer kaybı ile araç kiralama veya kazanç kaybı gibi kalemleri karıştırmamak gerekir. Genel şartların A.6/k maddesi, kira mahrumiyeti ve iş durması gibi dolaylı zararları zorunlu sigorta teminatı dışında bırakır; bu kalemler için ancak kusurlu işletene karşı ayrı bir talep gündeme gelebilir. Başvurunuzu bu ayrıma göre kurgulamak, sigortacının kısmi ret gerekçesini baştan boşa çıkarır."]]}