{"slug":"domain-alan-adi-uyusmazliklari-ve-wipo","title":"Alan Adı Uyuşmazlıkları ve WIPO Kararlarının Etkisi","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Markanın izinsiz olarak veya meşru bağlantı bulunmaksızın ticari etki yaratacak biçimde alan adı olarak kullanılması, Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkına tecavüz oluşturur.","WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi tarafından verilen idari hakem kararları 4686 sayılı Kanun anlamında hakem kararı sayılmaz ve bu kararların iptali davası açılamaz.","WIPO idari hakem kararının icrasını ve alan adının devrini durdurmak isteyen taraf, on günlük bekleme süresi içinde Türk mahkemelerinde hak sahipliğinin tespiti davası açmalıdır.","Kötü niyetle tescil ettirilen alan adlarının iptali ve sicilden terkini fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesinden, bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesinden talep edilir.","Marka hakkına tecavüz suçlarında şikâyet süresi TCK m. 73 uyarınca fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır.","Hukuk davalarında SMK m. 157 yollamasıyla Türk Borçlar Kanunu'nun iki ve her hâlde on yıllık zamanaşımı süreleri uygulanır."],"sss":[["Marka hakkını ihlal eden bir alan adına karşı hangi hukuki talepler ileri sürülebilir?","Hak sahibi 6769 sayılı Kanun uyarınca tecavüzün tespiti, durdurulması, kaldırılması ile alan adının iptalini isteyebilir. Ayrıca uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini talep edilebilir."],["WIPO alan adı hakem kararına karşı Türkiye'de iptal davası açılabilir mi?","Hayır, Yargıtay kararlarına göre WIPO idari hakem kararları 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu kapsamında hakem kararı niteliği taşımaz. Bu nedenle karara karşı tahkim hükümlerine göre doğrudan iptal davası açılamaz, açılan davalar usulden reddedilir."],["WIPO kararının uygulanmasını engellemek için kaç gün içinde dava açılmalıdır?","İdari hakem kararının icrasını ve alan adının devredilmesini durdurmak isteyen tarafın on günlük bekleme süresi içinde dava açması gerekir. Bu süre içinde hak sahipliğinin tespiti davası açılmadığı takdirde alan adı karşı tarafa devredilir."],["Alan adı uyuşmazlıklarında görevli ve yetkili mahkeme neresidir?","Görevli mahkeme fikrî ve sınaî haklar hukuk mahkemesidir; bu mahkemenin kurulmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetkili mahkeme ise davacının yerleşim yeri, fiilin işlendiği yer veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir."],["Markayı taklit eden alan adı kullanımına karşı ceza davası şikâyet süresi nedir?","Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 30. maddesinde düzenlenen marka hakkına tecavüz suçları şikâyete bağlıdır. Şikâyet hakkı Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesi gereğince fiil ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay geçmekle düşer."],["Alan adı iptali ve tazminat davalarında zamanaşımı süresi ne kadardır?","SMK m. 157 uyarınca sınai mülkiyet haklarından doğan taleplerde Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır. Talepler zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde on yıllık zamanaşımına tabidir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6769&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4686&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5809&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["5237 sayılı Türk Ceza Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6098&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"Markayı içeren alan adının tescili, kötü niyetli tescilde iptal, WIPO kararının Türk hukukundaki niteliği, görevli mahkeme ve on günlük bekleme süresi.","category":"Bilişim & KVKK","court":"Kişisel Verileri Koruma Kurulu (idari başvuru), Cumhuriyet Başsavcılığı (ceza şikayeti) ve yetkili Asliye Hukuk/Ceza Mahkemeleri görevlidir.","duration":"KVKK Kurulu'na şikayet başvurusu öğrenmeden itibaren 30 gün, her halde 6 ay içinde yapılmalıdır; hukuk davalarında zamanaşımı fiilin niteliğine göre 2 ila 8 yıl arasında değişir.","related":["kvkk-veri-sorumlusu-yukumlulukleri-ve-verbis","internet-ortaminda-kisilik-haklari-ihlali-ve-icerik-silme"],"sections":[["Marka Hakkı Alan Adı Üzerinde Nasıl İleri Sürülür","Alan adı uyuşmazlıklarının dayanağı 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'dur. Kanunun 7. maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi, işareti kullanan kişinin işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla, işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılmasının yasaklanabileceğini düzenler. İki ölçüt belirleyicidir: meşru bağlantının bulunmaması ve ticari etki.  Fiil aynı zamanda tecavüz oluşturur. Kanunun 29. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanarak taklit etmeyi tecavüz sayar. 149. madde hak sahibine tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazminini isteme imkânı verir. Ceza yolunda 30. maddenin birinci fıkrası, iktibas veya iltibas suretiyle tecavüz eden kişi için bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yirmi bin güne kadar adli para cezası öngörür; bu suçlar şikâyete bağlıdır."],["WIPO Kararı Türk Hukukunda Hakem Kararı Sayılmaz","Yurt dışı platformlarda yürütülen tahkim benzeri süreçlerin Türk hukukundaki yeri sık sorulur. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 18.09.2024 tarihli, 2024/4292 E. ve 2024/6482 K. sayılı kararı bu soruya doğrudan cevap vermektedir.  Olayda bir alan adı sahibi, WIPO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi'nin alan adının kötü niyetle tescil edildiğine hükmeden idari hakem kararının iptalini 4686 sayılı Milletlerarası Tahkim Kanunu'na dayanarak dava etmiştir. Mahkeme, bu tür bir kararın 4686 sayılı Kanun anlamında hakem kararı olmadığını, dolayısıyla iptal davasına konu edilemeyeceğini kabul etmiş ve davayı usulden reddetmiştir. Bölge adliye mahkemesi kararı yerinde bulmuş, Yargıtay da onamıştır; davalı kazanmıştır.  Kararın ikinci yönü daha önemlidir: idari hakem kararı, Türkiye'de tescilli alan adı bakımından Türk mahkemelerinin yetkisini ortadan kaldırmaz. İzlenecek yol, kararın icrasını durdurmak amacıyla on günlük bekleme süresi içinde hak sahipliğinin tespiti davası açmaktır."],["Kötü Niyetli Tescilde Alan Adının İptali","Marka hakkına dayanılarak alan adının iptaline karar verilebileceğini Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03.03.2021 tarihli, 2020/1542 E. ve 2021/1978 K. sayılı kararı gösterir. Türkiye'deki münhasır distribütör, ilişki sürerken yabancı üreticinin marka ve logosunu kendi adına tescil ettirmiş, ardından aynı ibareyi taşıyan alan adını da bu tescile dayanarak kendi adına tahsis ettirmiştir. Mahkeme tescilin kötü niyetli olduğunu kabul ederek markaların hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine ve alan adının iptaline karar vermiş; Yargıtay onamıştır.  Buna karşılık her tecavüz tespiti alan adı talebini kabule götürmez. Aynı Dairenin 14.09.2015 tarihli, 2015/27 E. ve 2015/9206 K. sayılı kararında, davalının bir ibareyi ticaret unvanı olarak tescil ettirip sitesinde markasal biçimde kullanması ticaret unvanına tecavüz sayılmış, unvandan ibarenin terkinine karar verilmiştir. Ancak davalı adına o ibareyi içeren tescilli bir alan adı bulunmadığından, alan adının iptali talebi reddedilmiş; karar onanmıştır."],["Görevli Mahkeme ve Yetki Seçenekleri","Görev bakımından adres tektir. Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 156. maddesinin birinci fıkrası, bu Kanunda öngörülen davalarda görevli mahkemenin fikrî ve sınaî haklar hukuk ve ceza mahkemeleri olduğunu düzenler; kurulmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi bakar.  Yetkide seçim hakkı vardır. Aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre hak sahibi tarafından üçüncü kişiler aleyhine açılacak hukuk davalarında yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri veya hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği yahut etkilerinin görüldüğü yer mahkemesidir. Beşinci fıkraya göre üçüncü kişilerce hak sahibi aleyhine açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri mahkemesidir.  Alan adı yönetimi ise ayrı bir mevzuata tabidir. 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 35. maddesi, internet alan adlarının tahsisini yapacak kurum veya kuruluşun tespiti ile alan adı yönetimine ilişkin usul ve esasların Başkanlık tarafından belirleneceğini düzenler; ayrıntı kanunda değil, bu maddeye dayanan düzenlemelerde yer alır."],["On Günlük Bekleme Süresi ve Diğer Süreler","Süreler iki kaynaktan doğar. Birincisi, idari hakem sürecine ilişkin on günlük bekleme süresidir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2024/4292 E. ve 2024/6482 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, kararın icrasını durdurmak isteyen taraf bu süre içinde hak sahipliğinin tespiti davası açmalıdır. Süre kaçırıldığında alan adı devredilir ve uyuşmazlık geri alma talebine dönüşür.  İkincisi kanuni sürelerdir. Ceza yolunda 30. maddedeki suçlar şikâyete bağlı olduğundan, Türk Ceza Kanunu'nun 73. maddesi uyarınca şikâyet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden başlayarak altı ay geçmekle düşer. Hukuk yolunda Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 157. maddesi, sınai mülkiyet hakkından doğan taleplerde Türk Borçlar Kanunu'nun zamanaşımı hükümlerinin uygulanacağını belirtir: iki ve her hâlde on yıl.  Alan adı kullanımı sürekli nitelikte olduğundan, ihlal devam ettiği sürece zamanaşımının işlemediği savunulabilir; buna karşılık uzun süre sessiz kalma, hakkın kötüye kullanılması tartışmasını doğurur."],["Alan Adı Dosyasında Delil","Alan adı dosyasında delil erken toplanır. Alan adının kim adına ve hangi tarihte tahsis edildiğine ilişkin kayıt; sitenin ilk hâlini gösteren ekran görüntüleri; markanın tescil tarihi ve kapsamı; alan adının satılmak üzere tutulduğunu gösteren yazışmalar dosyaya baştan konulmalıdır. Marka tescilinin, alan adı tahsisinden önceki tarihli olduğunun belgelenmesi çoğu dosyada sonucu belirler. "]]}