{"slug":"e-posta-ve-mesajlasma-gizliliginin-ihlali","title":"E-posta ve Mesajlaşma Gizliliğinin İhlali","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Başkasına ait e-posta veya WhatsApp yazışmalarını izinsiz okumak, TCK m. 132 uyarınca bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası gerektiren haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturur.","Kişinin kendisine karşı işlenmekte olan cinsel saldırı, hakaret, tehdit veya şantaj gibi bir suçu ispatlamak amacıyla, kaybolma ihtimali bulunan delili o an korumak için aldığı ani kayıtlar Yargıtay içtihadına göre hukuka aykırı sayılmaz.","İşverenin çalışanın kurumsal e-posta yazışmalarını denetleyebilmesi için önceden işçiye açık, somut ve yazılı bir bilgilendirme yapmış olması şarttır; aksi halde yapılan inceleme haberleşme hürriyetini ve kişisel verilerin korunması hakkını ihlal eder.","Haberleşmenin gizliliğini ihlal, konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması ile özel hayatın gizliliğini ihlal suçlarında şikayet süresi, fiilin ve failin öğrenildiği tarihten itibaren altı aydır.","Hukuka aykırı yollarla gizlice elde edilen ses veya mesaj kayıtları HMK m. 189/2 uyarınca hukuk ve boşanma davalarında delil olarak hükme esas alınamaz.","Bu suçlara ilişkin ceza davalarında görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir; hukuka aykırı denetime dayalı iş feshinde ise bir ay içinde arabulucuya başvurulması gerekir."],"sss":[["Başkasının WhatsApp mesajlarını izinsiz okumak suç mudur?","Evet, başkasına ait mesajlaşma veya e-posta içeriklerini izinsiz okumak TCK m. 132 kapsamında haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturur. Bu fiil bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır; ihlalin içeriklerin kaydı suretiyle gerçekleşmesi durumunda ceza bir kat artırılır."],["Kendisine karşı işlenen suçu gizlice kaydetmek delil sayılır mı?","Yargıtay 12. Ceza Dairesi içtihadına göre, kişinin kendisine karşı işlenmekte olan hakaret, tehdit veya şantaj gibi bir suçu ispatlamak amacıyla ani ve kaybolma tehlikesi altındaki delili korumak için yaptığı kayıtlar hukuka aykırı sayılmaz. Ancak bu istisna planlı, sürekli veya kurgulanmış kayıtları kapsamaz. Elde edilen kayıt yalnızca yetkili adli mercilere sunulabilir, üçüncü kişilerle paylaşılamaz."],["İşveren şirket e-postalarını çalışanından habersiz denetleyebilir mi?","Hayır, işverenin denetim yetkisi önceden açık ve somut bir bilgilendirme yapılmış olması şartına bağlıdır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, iş sözleşmesinde veya iç yönetmelikte önceden duyurulmuş yazılı bir denetim politikası bulunmadıkça yapılan e-posta incelemeleri haberleşme hürriyeti ve kişisel verilerin korunması hakkının ihlali sonucunu doğurur."],["Gizlice alınan ses ve mesaj kayıtları boşanma davasında kullanılır mı?","Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 189. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca hukuka aykırı yollarla elde edilen deliller ispatta dikkate alınamaz. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, eşin rızası olmadan gizlice yerleştirilen kayıt cihazlarıyla alınan sesleri veya izinsiz kopyalanan mesajları hukuka aykırı delil kabul etmektedir. Ayrıca bu kayıtları almak davada aleyhe kusur olarak da yüklenebilir."],["Haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunda şikayet süresi kaç aydır?","TCK m. 132, 133 ve 134 kapsamındaki haberleşmenin gizliliğini ihlal, aleni olmayan konuşmaların kaydı ve özel hayatın gizliliğini ihlal suçları şikayete bağlıdır. Mağdurun şikayet hakkı, fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı ay geçmekle düşer. Buna karşılık TCK m. 136'daki kişisel verileri hukuka aykırı yayma veya ele geçirme suçu şikayete tabi olmayıp savcılıkça resen soruşturulur."],["Mesajlaşma gizliliği ihlal edilen kişi hangi mahkemeye başvurmalıdır?","TCK m. 132 ila 136 arasında düzenlenen suçlara ilişkin yargılamalar asliye ceza mahkemesinde yürütülür. Hukuka aykırı e-posta denetimine bağlı iş sözleşmesi fesihlerinde iş mahkemesi, evlilik içi gizlilik ihlallerinden kaynaklanan tazminat veya boşanma uyuşmazlıklarında ise aile mahkemesi görevlidir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["5237 sayılı Türk Ceza Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5237&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=6100&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5235&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["4857 sayılı İş Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4857&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"WhatsApp yazışmasını izinsiz okumak, kendine karşı işlenen suçu kaydetmek ve işverenin kurumsal e-postayı denetlemesi: suç tipleri, delil yasağı ve süreler.","category":"Bilişim & KVKK","court":"Kişisel Verileri Koruma Kurulu (idari başvuru), Cumhuriyet Başsavcılığı (ceza şikayeti) ve yetkili Asliye Hukuk/Ceza Mahkemeleri görevlidir.","duration":"KVKK Kurulu'na şikayet başvurusu öğrenmeden itibaren 30 gün, her halde 6 ay içinde yapılmalıdır; hukuk davalarında zamanaşımı fiilin niteliğine göre 2 ila 8 yıl arasında değişir.","related":["yazilim-telif-hakki-ve-lisans-sozlesmeleri","domain-alan-adi-uyusmazliklari-ve-wipo"],"sections":[["Haberleşme Gizliliğini Koruyan Ceza Hükümleri","Türk Ceza Kanunu bu alanı dört ayrı maddeyle korur. 132. madde haberleşmenin gizliliğini ihlal edeni bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır; ihlal içeriklerin kaydı suretiyle gerçekleşirse ceza bir kat artırılır. Aynı maddenin ikinci fıkrası haberleşme içeriklerinin hukuka aykırı olarak ifşasını iki yıldan beş yıla kadar hapisle, üçüncü fıkrası ise kendisiyle yapılan haberleşmenin içeriğini diğer tarafın rızası olmadan alenen ifşa etmeyi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırır.  133. madde, kişiler arasındaki aleni olmayan konuşmaları taraflardan birinin rızası olmaksızın bir aletle dinleyen veya kaydeden kişi için iki yıldan beş yıla kadar hapis öngörür; katıldığı aleni olmayan söyleşiyi diğerlerinin rızası olmadan kaydeden için ceza altı aydan iki yıla kadardır. 134. madde özel hayatın gizliliğini ihlali, 136. maddenin birinci fıkrası ise kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme, yayma veya ele geçirme fiilini iki yıldan dört yıla kadar hapisle cezalandırır."],["Kendine Karşı İşlenen Suçu İspat İçin Yapılan Kayıt","Bu hükümlerin en tartışmalı uygulaması, kişinin kendisine karşı işlenen bir suçu ispat için yaptığı kayıttır. Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 07.10.2013 tarihli, 2012/27549 E. ve 2013/22721 K. sayılı kararı bu konuda temel içtihattır.  Daire, kişinin kendisine karşı işlenmekte olan cinsel saldırı, hakaret, tehdit, iftira veya şantaj gibi bir suç söz konusu olduğunda, saldırıyı gerçekleştiren tarafın bilgisi ve rızası dışında kayıt yapmasının hukuka aykırı kabul edilemeyeceğini belirtmiştir. Karar aynı zamanda 133. madde ile 134. madde arasındaki ayrımı da açıklamış; konuşmanın tarafı olan kişinin yaptığı kaydın 133. madde kapsamında suç oluşturmayacağını vurgulamıştır. Sanık hakkındaki beraat hükmü düzeltilerek onanmıştır.  Sınır dardır: hukuka uygunluk, kaybolma ihtimali bulunan bir delilin o an için muhafazasıyla sınırlıdır. Kaydın planlı ve sürekli biçimde alınması ya da üçüncü kişilerle paylaşılması bu korumanın dışındadır."],["İşverenin Kurumsal E-postayı Denetlemesinin Sınırı","İş ilişkisinde denetim yetkisinin sınırını Anayasa Mahkemesi çizmiştir. Genel Kurulun E.Ü. başvurusunda (B. No: 2016/13010, 17.09.2020) işveren, önceden açık ve somut bir bilgilendirme yapmaksızın çalışanın kurumsal e-posta içeriğini incelemiş ve buna dayanarak iş sözleşmesini feshetmiştir. Mahkeme, Anayasa'nın 20. maddesindeki kişisel verilerin korunmasını isteme hakkının ve 22. maddesindeki haberleşme hürriyetinin ihlal edildiğine karar vermiştir.  Karşıt örnek Ömür Kara ve Onursal Özbek başvurusudur (B. No: 2013/4825, 24.03.2016). Orada işveren, iş sözleşmesi ve iç yönetmelikle önceden yazılı ve imzalı bir denetim politikası kurmuştu; Mahkeme ihlal bulmamıştır. Ölçüt, denetimin önceden açıkça duyurulup duyurulmadığıdır.  E.Ü. dosyasının sonu da öğreticidir. Yeniden yargılamada yerel mahkeme e-posta içeriğini değerlendirme dışı bırakmış, yalnızca iş yerinde yaşanan tartışmaya dayanarak feshi geçerli saymış; Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 11.04.2023 tarihli, 2023/3541 E. ve 2023/5287 K. sayılı kararıyla bunu onamıştır."],["Görevli Mahkeme ve Hukuka Aykırı Delil Yasağı","Görev talebin türüne göre belirlenir. Ceza yolunda 132 ila 136. maddelerdeki suçlar 5235 sayılı Kanunun ağır ceza katalogunda yer almaz; asliye ceza mahkemesi görevlidir. Feshe ilişkin uyuşmazlıklar iş mahkemesinde, boşanma ve buna bağlı talepler aile mahkemesinde görülür.  Aile hukuku dosyalarında asıl mesele delilin kullanılabilirliğidir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 189. maddesinin ikinci fıkrası, hukuka aykırı elde edilmiş delillerin ispatta dikkate alınamayacağını hükme bağlar. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 04.12.2018 tarihli, 2017/3024 E. ve 2018/13969 K. sayılı kararında, eşin rızası dışında ortak konuta yerleştirilen ses kayıt cihazıyla elde edilen kayıtların hukuka aykırı delil sayılarak kusur belirlemesinde dikkate alınmaması yerinde bulunmuştur.  Aynı Dairenin 07.11.2023 tarihli, 2023/2525 E. ve 2023/5203 K. sayılı kararında ise eşin yazışmalarını gizlice ele geçirme iddiası kusur değerlendirmesi içinde ele alınmıştır. Tablo şudur: gizlice elde edilen kayıt delil olarak kullanılamaz, ancak bu kaydı almış olmak kusur olarak yüklenebilir."],["Şikâyete Bağlı Suçlar, Bağlı Olmayanlar ve Süreler","Şikâyet rejimi maddeden maddeye değişir. Kanunun 139. maddesi, kişisel verilerin kaydedilmesi, hukuka aykırı verme veya ele geçirme ve yok etmeme suçları hariç, bu bölümdeki suçların şikâyete bağlı olduğunu düzenler. Buna göre 132, 133 ve 134. maddelerdeki suçlarda şikâyet hakkı, 73. madde uyarınca fiilin ve failin öğrenildiği günden başlayarak altı ay geçmekle düşer.  Buna karşılık 136. maddedeki suç şikâyete bağlı değildir; savcılık öğrendiğinde resen soruşturma açar. Ayrıca 137. madde, fiilin kamu görevlisince veya belli bir mesleğin sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi hâlinde cezayı yarı oranında artırır.  İş hukuku tarafında ayrı bir takvim vardır. 4857 sayılı Kanunun 20. maddesine göre iş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma sağlanamazsa son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir."],["Kayıt Alırken Yapılan Hatalar","En sık yapılan hata, delil toplamak isterken suç işlemektir. Eşin veya çalışanın telefonuna izinsiz erişmek, yazışmaları toplu kopyalamak ya da üçüncü kişilerle paylaşmak; hem 132 ve 134. maddeler kapsamında ceza sorumluluğu doğurur hem de materyali hukuka aykırı delil hâline getirir. Kendinize karşı işlenen bir suçu belgeliyorsanız kayıt olayla sınırlı tutulmalı ve ham hâliyle adli mercie sunulmalıdır. "]]}