{"slug":"komsu-hakki-ve-taskin-yapi-davasi","title":"Komşuluk Hukukuna Aykırılık ve Taşkın Yapı Davası","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Komşuluk hukukuna aykırılık ve taşkın yapı uyuşmazlıklarında görevli ve kesin yetkili mahkeme, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesidir.","Malik taşınmazını kullanırken TMK m. 737 uyarınca yerel âdete ve olağan hoşgörü sınırına göre komşularını rahatsız edecek taşkınlıklardan kaçınmak zorundadır.","Hoşgörü sınırını aşan gürültü, sarsıntı, koku ve manzara kapatma hâllerinde el atmanın önlenmesi, yıkım (kal) ve ecrimisil veya değer kaybı tazminatı istenebilir.","TMK m. 725 uyarınca taşkın yapıda zarar gören malik, taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak 15 gün içinde itiraz etmelidir.","Malik süresinde itiraz etmezse ve yapı sahibi TMK m. 3 anlamında iyiniyetliyse, uygun bir bedel karşılığında irtifak kurulmasını veya arazinin mülkiyetinin devrini isteyebilir.","Taşkın yapıyı inşa edenin iyiniyeti inşaatın başından tamamlandığı ana kadar kesintisiz sürmelidir ve tapulu taşınmazlarda kural olarak iyiniyet dinlenmez."],"sss":[["Komşuluk hukukuna aykırılık davası hangi mahkemede açılır?","Komşuluk hukukundan kaynaklanan el atmanın önlenmesi, yıkım ve tazminat davaları taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde açılır. Bu davalarda taşınmazın aynına ilişkin kurallar geçerli olduğundan mahkemenin yetkisi kesindir."],["Komşunun inşaatı manzara veya ışığı kapatıyorsa tazminat istenebilir mi?","Yapılan inşaat yerel âdete ve taşınmazın konumuna göre olağan hoşgörü sınırını aşıyorsa komşuluk hukuku uyarınca fedakarlığın denkleştirilmesi gerekir. Yargıtay uygulamasına göre zararlandırıcı taşkınlık durumunda komşu malik taşınmazında meydana gelen değer kaybının tazminini talep edebilir."],["Taşkın yapıda komşu malikin itiraz süresi kaç gündür?","TMK m. 725 uyarınca arazisine taşkın yapı yapılan malik, taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmelidir. İtiraz hiçbir şekle bağlı değildir ve sürenin başlangıcı yapının dışarıdan görünebilir hâle geldiği tarihe göre belirlenir."],["Taşkın yapıyı yapan kimse komşunun arsasını satın alabilir mi?","Malik 15 gün içinde itiraz etmemişse ve durum haklı gösteriyorsa, iyiniyetli yapı sahibi uygun bir bedel karşılığında temliken tescil veya irtifak kurulmasını isteyebilir. Bunun için yapının değerinin arsa payından açıkça fazla olması ve ifrazın mümkün bulunması şarttır."],["Taşkın inşaatta iyiniyet şartı nasıl değerlendirilir?","İyiniyet inşaatın başladığı andan bitimine kadar kesintisiz sürmeli ve hâkim tarafından kendiliğinden araştırılmalıdır. Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre çaplı ve tapulu taşınmazlarda sınır tespiti yaptırmadan inşaata başlayan kimsenin iyiniyet iddiası kural olarak dinlenmez."],["İmar ruhsatına aykırılık asliye hukuk mahkemesinde tek başına dava sebebi midir?","İmar planı veya yapı ruhsatının iptali idari yargının görev alanına girer. Asliye hukuk mahkemesi imara aykırılığın komşuluk hukuku bakımından olağan hoşgörü sınırını aşan somut bir taşkınlık ve zarar yaratıp yaratmadığını inceler."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["4721 sayılı Türk Medeni Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4721&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"Olağan hoşgörü sınırını aşan taşkınlık nedeniyle tazminat ve el atmanın önlenmesi ile taşkın yapıda temliken tescil koşulları.","category":"Kamulaştırma & Mülkiyet","court":"Asliye Hukuk Mahkemeleri (kamulaştırma bedel tespiti, el atma, şufa, geçit davaları) görevlidir.","duration":"İdarenin açtığı kamulaştırma bedel tespiti davasına verilen süreler ve şufa davasındaki 3 ay / 2 yıllık hak düşürücü süreler esastır.","related":["mulkiyetin-zamanasimi-ile-kazanilmasi-zilyetlik","kamulastirma-bedelinin-tespiti-ve-tescil-davasi"],"sections":[["TMK m. 737: Taşkınlıktan Kaçınma Yükümlülüğü ve m. 725 Taşkın Yapı","Türk Medeni Kanunu'nun 683. maddesi malike, hukuk düzeninin sınırları içinde eşyası üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisi verir. Bu yetkinin komşuluk hukukundan doğan sınırı 737. maddede çizilmiştir: malik, taşınmazını kullanırken komşularını rahatsız edecek taşkınlıklardan kaçınmakla yükümlüdür. Ölçüt taşınmazların konumu ve niteliği ile yerel âdete göre belirlenen \"olağan hoşgörü sınırı\"dır. Kanun'un 738. maddesi ise kazı ve yapılar bakımından özel bir düzenleme getirir.  Taşkın yapı ise farklı bir kurumdur. Kural olarak TMK'nın 684 ve 718. maddeleri uyarınca arazinin mülkiyeti, o arazide kalıcı olmak üzere yapılan şeyleri de kapsar. Kanun'un 725. maddesi bu kurala istisna getirir: bir yapının başkasına ait araziye taşırılan kısmı, yapıyı yapan malik taşırılan arazi üzerinde bir irtifak hakkına sahipse ona ait taşınmazın bütünleyici parçası olur. Böyle bir hak yoksa, zarar gören malik taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz etmediği ve durum ve koşullar da haklı gösterdiği takdirde, taşkın yapıyı iyiniyetle yapan kimse uygun bir bedel karşılığında irtifak kurulmasını veya o arazi parçasının mülkiyetinin devrini isteyebilir."],["Malikin Talepleri: El Atmanın Önlenmesi, Kal, Ecrimisil ve Tazminat","Komşuluk hukukuna aykırılıkta malikin önündeki seçenekler, taşkınlığın niteliğine göre değişir. Gürültü, toz, koku, sarsıntı gibi olumlu taşkınlıklarda taşkınlığın önlenmesi; taşınmaza fiilen taşan yapı ve imalatlarda el atmanın önlenmesi, taşan kısmın yıkımı (kal) ve ecrimisil talep edilebilir. Yapının komşu taşınmazın manzarasını, ışığını veya kullanımını engellemesi gibi hâllerde ise doğrudan değer kaybının tazmini istenebilir.  Taşkın yapı savunmasında ise davalı, taşan kısım için uygun bedel karşılığında temliken tescil ya da irtifak kurulması talep eder. Bu talep ayrı bir dava açılmasını gerektirmez; el atmanın önlenmesi davasında savunma yoluyla da ileri sürülebilir.  Uygun bedel belirlenirken yalnızca devredilecek arsanın değeri değil, geride kalan kısımda doğan değer kaybı ile malikin diğer zararları da bilirkişi incelemesiyle saptanır."],["Yargıtay Uygulaması: Hoşgörü Sınırı ve İyiniyet Koşulu","Yargıtay 7. Hukuk Dairesi'nin 21.03.2024 tarihli, 2023/1771 E., 2024/1678 K. sayılı kararında, komşu parselde inşa edilen villa tipli otelin olması gereken kottan yüksek yapılarak davacının taşınmazının görüş açısını ve manzarasını kapattığı, bunun değer kaybına yol açtığı ileri sürülmüştü. Daire; turizm bölgesindeki deniz manzaralı taşınmazların konumu ve değeri ile otel işletmesinin elde edeceği gelir birlikte değerlendirildiğinde ortada zararlandırıcı bir taşkınlık bulunduğu, bunun olağan hoşgörü sınırını aştığı ve komşuluk hukuku gereğince özverilerin denkleştirilmesi gerektiği yönündeki kabulü yerinde bularak kararı onamıştır.  Taşkın yapıda ise belirleyici koşul iyiniyettir. Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 02.03.2015 tarihli, 2014/11770 E., 2015/2265 K. sayılı kararında temliken tescilin koşulları sıralanmıştır: yapı sahibinin TMK'nın 3. maddesi anlamında iyiniyetli olması, yapı kıymetinin taşılan arazi parçasının değerinden açıkça fazla olması, bedelin ödenmesi ve taşkın yapının zeminindeki arazi parçasının ifrazının mümkün olması. Daire, tapulu taşınmazlarda kural olarak iyiniyet iddiasının dinlenemeyeceğini belirterek, komşu parsele tecavüzlü ahır yapan davalının temliken tescil talebinin reddi gerektiği sonucuna varmış ve hükmü bozmuştur."],["Komşuluk ve Taşkın Yapı Davalarında Görevli Mahkeme","Komşuluk hukukundan kaynaklanan tazminat, el atmanın önlenmesi ve kal davaları ile taşkın yapıya dayalı tapu iptali ve tescil davaları adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür. Taşınmazın aynına ilişkin talepler bakımından yetki kesindir.  Burada sık yapılan bir hata, imara aykırılığın tek başına dava sebebi sayılmasıdır. Yapı ruhsatının veya imar planının hukuka uygunluğunun denetimi idari yargıya aittir; asliye hukuk mahkemesi ise imara aykırılığın komşuluk hukuku bakımından olağan hoşgörü sınırını aşan bir taşkınlık oluşturup oluşturmadığını değerlendirir. Bu nedenle idari yargıda açılan ruhsat iptali davası ile adli yargıdaki tazminat davası birbirinin yerine geçmez.  Antalya'da bu uyuşmazlıklar özellikle Konyaaltı, Kemer, Alanya ve Kaş'ta deniz manzarasını etkileyen kot ve yükseklik tartışmalarında; kırsal ilçelerde ise hayvan barınakları, sondaj ve kazı çalışmaları ile sınıra taşan yapılarda yoğunlaşır. Dava, taşınmazın bulunduğu ilçenin asliye hukuk mahkemesine açılır. Komşu hakkından kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m. 18/B/1-ç, 7445 sayılı Kanunla eklenmiştir); talebin bu kapsama girip girmediği, somut davanın niteliğine göre ayrıca değerlendirilmelidir."],["On Beş Günlük İtiraz Süresi ve İyiniyetin Süresi","Taşkın yapıda en kritik süre TMK'nın 725. maddesindeki on beş gündür. Zarar gören malik, taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak on beş gün içinde itiraz ederse yapı sahibinin iyiniyetli sayılması olanağı ortadan kalkar. İtiraz hiçbir şekle bağlı değildir; amacı yapının ilerlemesini ve zararın büyümesini önlemektir. Bu nedenle sürenin başlangıcı, malikin kişisel durumuna göre değil, yapının görünebilir hâle geldiği tarihe göre objektif olarak saptanır.  İyiniyet, inşaatın başladığı andan tamamlandığı ana kadar kesintisiz sürmelidir ve mahkemece iddia ve savunmaya bakılmaksızın resen araştırılır; iyiniyet koşulu gerçekleşmemişse diğer koşulların incelenmesine gerek kalmaz."],["Antalya'da Komşuluk ve Taşkın Yapı Dosyalarında Hukuki Destek","Bu dosyalarda belirleyici olan, taşkınlığın \"olağan hoşgörü sınırını aştığı\"nın denetlenebilir bir bilirkişi raporuyla ortaya konmasıdır. Taşkın yapıda ise on beş günlük itiraz süresinin kaçırılıp kaçırılmadığı ve yapı sahibinin iyiniyetinin bulunup bulunmadığı, davanın yıkımla mı yoksa devirle mi sonuçlanacağını belirler.  MOD HUKUK, Antalya'da kamulaştırma ve gayrimenkul hukuku alanında hukuki danışmanlık vermektedir."]]}