{"slug":"sozlesmeli-saglik-personeli-es-durumu-aym-ret-karari","title":"Sözleşmeli Sağlık Personelinde Eş Durumu: AYM Ret Kararı","yazildi":true,"tarih":"2026-10-22","ruSlug":null,"enSlug":null,"guncelleme":null,"ozet":["Anayasa Mahkemesi, 663 sayılı KHK'nın 45/A maddesindeki \"kadrolu statüde\" ibaresine yönelik itirazı reddetti. Karar 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.","Kurala göre sözleşmeli sağlık personeli, eşi başka bir kamu kurumunda kadrolu çalışıyorsa bulunduğu ilde bir yıl görev yaptıktan sonra eş durumu nedeniyle yer değiştirebilir. Eşi başka kurumda sözleşmeli ise bu imkân bir yıl sonra doğmaz.","Çoğunluk, üç yıllık genel bekleme süresinin aile birliğini imkânsız kılmadığını ve farklı muamelenin makul bir nedene dayandığını kabul etti. Üç üye karşıoy kullandı.","Karar, benzer taleplerle açılmış ve açılacak davalarda idare mahkemelerinin kuralı uygulamaya devam edeceği anlamına gelir. Her dosyanın sonucu kendi olgularına göre değişir."],"sss":[["Eşim başka bir kurumda sözleşmeli çalışıyor, bir yıl sonra eş durumu tayini isteyebilir miyim?","663 sayılı KHK'nın 45/A maddesinin (3) numaralı fıkrasına göre bir yıl sonra işleyen istisna, eşi Bakanlıkta sözleşmeli ya da herhangi bir kamu kurumunda kadrolu olan personel içindir. Anayasa Mahkemesi bu ayrımı Anayasa'ya uygun buldu. Eşi Bakanlık dışında sözleşmeli olan personel için genel üç yıllık süre uygulanır."],["Üç yıl dolunca talep hakkım doğar mı?","Anayasa Mahkemesi kararın 31. paragrafında, eşi başka kurumda sözleşmeli olan personelin üç yıllık süreyi tamamladıktan sonra yer değişikliği talebinde bulunabileceğini belirtti. Talebin kabulü ise ilgili mevzuattaki diğer şartlara ve somut duruma bağlıdır."],["Karar ne zaman yürürlüğe girdi?","Bu bir ret kararıdır, yani kural zaten yürürlükteydi ve yürürlükte kalmaya devam ediyor. Karar 25 Haziran 2026'da verildi, 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı."],["Aynı kural için yeniden Anayasa Mahkemesine gidilebilir mi?","Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasına göre esasa girilerek verilen ret kararının yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmü için itiraz yoluyla yeniden başvuru yapılamaz."],["Talebim reddedilirse ne yapabilirim?","Ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İYUK m. 7'ye göre özel kanunda ayrı süre yoksa dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Davanın sonucu dosyadaki olgulara göre değişir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["AYM, E.2026/46, K.2026/145, 25.06.2026 (Norm Kararları Bilgi Bankası)","https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/kbb/pages/search/NormDenetimi?id=a2JiOjg4MjY5ZjU2LTQ2MzQtNGI0OS1iZTMwLTlhYzBjZTEwNTczOQ&type=NormDenetimi"],["Resmî Gazete, 22.10.2026, Sayı 33408 (fihrist)","https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/10/20261022.htm"],["Anayasa m. 152 (Mevzuat Bilgi Sistemi)","https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103165"],["2577 sayılı İYUK m. 7 (Mevzuat Bilgi Sistemi)","https://mevzuat.adalet.gov.tr/mevzuat/103161"]],"desc":"AYM, eşi başka kurumda sözleşmeli olan sağlık personeline bir yıl sonra eş durumu tayini tanımayan kuralı Anayasa'ya uygun buldu; karar 22 Ekim'de yayımlandı.","category":"İdare Hukuku","court":"İdare Mahkemeleri ve Bölge İdare Mahkemeleri görevlidir, yetkili mahkeme davalının ikametgahı veya işlemin yapıldığı yer (örn Antalya İdare Mahkemesi).","duration":"6 ay ila 18 ay arası değişir, hak düşürücü süreler önemlidir.","related":["idari-islemin-iptali-ve-yurutmeyi-durdurma-davasi","memur-disiplin-cezasi-iptal-davasi"],"sections":[["Karar hangi kuralı inceledi","İtiraz yoluyla başvuran mahkeme Hakkâri 2. İdare Mahkemesidir. Mahkemenin önündeki dava, bir sözleşmeli sağlık personelinin naklen atanma talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştı. Mahkeme, uygulayacağı kuralın Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararak Anayasa Mahkemesine başvurdu. İncelenen kural, 663 sayılı Sağlık Alanında Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 45/A maddesinin (3) numaralı fıkrasının üçüncü cümlesindeki \"kadrolu statüde\" ibaresidir. Bu madde KHK'ya 7070 sayılı Kanun'un 62. maddesiyle eklenmiştir. Anayasa Mahkemesi 25 Haziran 2026 tarihinde E.2026/46, K.2026/145 sayılı kararla itirazı reddetti. Karar 22 Ekim 2026 tarihli ve 33408 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Ret, oyçokluğuyla verildi."],["Kural ne diyor","45/A maddesinin (3) numaralı fıkrasına göre bu madde uyarınca atanan sözleşmeli sağlık personeli üç yıl süreyle başka bir yere atanamaz. Fıkranın üçüncü cümlesi ise bu kurala bir istisna getirir. Personel bulunduğu ilde bir yıl görev yapmışsa ve vizeli pozisyon varsa, hizmet ihtiyacının daha fazla olduğu yere ataması yapılabilir. Bunun için eşlerin ikisinin de Sağlık Bakanlığı ve bağlı kuruluşlarında sözleşmeli çalışması ya da eşlerden birinin sözleşmeli, diğerinin Bakanlıkta veya başka bir kamu kurumunda kadrolu statüde çalışması gerekir. İtiraz edilen ibare tam bu noktadadır. Eşi Bakanlık dışındaki bir kamu kurumunda sözleşmeli olarak çalışan personel, bir yıl sonra işleyen bu istisnadan yararlanamaz. Bu personel için genel üç yıllık süre geçerlidir."],["Çoğunluk neden reddetti","Mahkeme kuralı önce özel hayata ve aile hayatına saygı hakkı yönünden inceledi. Kuralın açık ve öngörülebilir olduğunu, sağlık hizmetinde sürekliliği sağlama amacının meşru olduğunu kabul etti. Kararın 31. paragrafında kuralın mutlak bir yasak getirmediği, eşi başka kurumda sözleşmeli olan personelin üç yıllık süreyi tamamladıktan sonra yer değişikliği isteyebileceği belirtildi. Mahkemeye göre kişi göreve başlarken bu süreyi bilerek istihdamı kabul etmiştir ve üç yıl aile birliğini imkânsız kılan ya da aşırı zorlaştıran bir süre değildir. Eşitlik ilkesi yönünden de Mahkeme farklı muameleyi makul buldu. Sözleşmeli personelin sözleşmesinin yenilenmeyebileceğini, bu durumda yer değişikliğine dayanak olan nedenin kolayca ortadan kalkabileceğini vurguladı. Eşlerin ikisi de Bakanlıkta sözleşmeliyse Bakanlığın kendi içinde planlama yapabileceğini de gerekçeye ekledi."],["Karşıoy gerekçesi ne söylüyor","Üç üye çoğunluğa katılmadı. Karşıoy gerekçesine göre kuralın esas aldığı ölçüt hizmet ihtiyacı değil, eşin istihdam statüsüdür. Oysa eşin kadrolu ya da sözleşmeli olması ailenin ayrı kalması bakımından bir fark yaratmaz. Karşıoy yazanlar, sözleşmenin ileride yenilenmeyebileceği ihtimalinin bugünkü ağır müdahaleyi haklı kılamayacağını belirtti. Kamu görevine kendi isteğiyle girmenin aile hayatına saygı hakkından peşinen vazgeçmek anlamına gelmediğini de vurguladı. Onlara göre boş pozisyon, hizmet ihtiyacı ve personel dengesi gibi unsurlar idarenin takdirine bırakılarak aynı amaca daha hafif bir yolla ulaşılabilirdi. Karşıoy hukuken bağlayıcı değildir, ama ileride yapılacak tartışmalarda ve kanun değişikliği önerilerinde dayanak olarak kullanılabilir."],["Kararın uygulamaya etkisi","İtiraz reddedildiği için kural yürürlükte kalmaya devam ediyor. Bu nedenle eşi Bakanlık dışındaki bir kamu kurumunda sözleşmeli çalışan sözleşmeli sağlık personelinin, bir yıllık görev süresine dayanarak yaptığı eş durumu başvurusu kanun metnine göre değerlendirilecektir. Bekleyen davalarda idare mahkemelerinin aynı kuralı uygulaması beklenir. Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrasına göre Anayasa Mahkemesinin işin esasına girerek verdiği ret kararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından sonra on yıl geçmedikçe aynı kanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla tekrar başvuru yapılamaz. Bu sınır, mahkemelerin aynı ibare için yeniden itiraz yoluna gitmesini önler. Kuralın değişmesi bu dönemde ancak yasama yoluyla mümkün görünmektedir."],["Personelin dikkat etmesi gerekenler","Eş durumu talebinde önce eşin hangi statüde ve hangi kurumda çalıştığı belgelenmelidir. Statünün kadrolu mu sözleşmeli mi olduğu, kuralın hangi süreye bağlanacağını belirler. Kararın gerekçesi, talebin tamamen yasaklanmadığını, üç yıllık süre dolduktan sonra yer değişikliği istenebileceğini açıkça kabul ediyor. Bu yüzden görev başlama tarihi ve süre hesabı önemlidir. Talep reddedilirse ret işlemine karşı idare mahkemesinde iptal davası açılabilir. İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesine göre özel kanunda ayrı süre yoksa idare mahkemelerinde dava açma süresi altmış gündür ve yazılı bildirimi izleyen günden başlar. Ret kararının hangi gerekçeye dayandığı, vizeli pozisyon bulunup bulunmadığı ve sağlık ya da başka bir mazeretin varlığı sonucu değiştirebilir. Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, somut dosyada değerlendirme ayrıca yapılmalıdır."]]}