{"slug":"yabanci-plakali-araclarin-turkiyede-kalis-suresi","title":"Yabancı Plakalı Araçların Türkiye'de Kalış Süresi","yazildi":true,"tarih":null,"ruSlug":"srok-prebyvaniya-avtomobiley-s-inostrannymi-nomerami-v-turtsii","enSlug":"duration-of-stay-for-foreign-plated-vehicles-in-turkey","guncelleme":null,"ozet":["Yabancı plakalı taşıtların geçici ithalat rejimi kapsamında Türkiye'de kalabileceği azami süre 4458 sayılı Gümrük Kanunu m. 130/2 uyarınca yirmi dört aydır.","Özel kullanıma mahsus yabancı taşıtlarda kalış süresinin aşılması hâlinde m. 238/1-b gereğince gümrük vergileri tutarının dörtte biri oranında idari para cezası uygulanır.","Yargıtay CGK kararına göre aracı usulüne uygun getirip süresinde çıkarmayan kişinin eylemi kabahat oluştururken, baştan vergi kaçırma ve serbest dolaşıma sokma kastı varsa kaçakçılık suçu gündeme gelir.","Gümrük para cezalarına karşı doğrudan dava açılamaz; m. 242/1 uyarınca tebliğden itibaren on beş gün içinde gümrük idaresine itiraz edilmesi zorunludur.","İdarenin otuz gün içinde vereceği ret kararına karşı vergi mahkemesinde otuz gün, idari yaptırımlarda idare mahkemesinde altmış gün içinde dava açılır.","Tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde gümrükçe onaylanmış bir işleme tabi tutulmaması hâlinde ayrıca gümrük vergileri tutarında para cezası öngören m. 238/2, yalnız m. 238/1'in (c) ve (d) bentlerini kapsar; (d) bendi tam muafiyetle getirilen özel kullanıma mahsus taşıtları dışarıda bıraktığından bu ek ceza o taşıtlar için öngörülmemiştir."],"sss":[["Yabancı plakalı araçlar Türkiye'de aralıksız ne kadar süre kalabilir?","4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 130. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, geçici ithalat rejimi kapsamında tam muafiyetle getirilen yabancı plakalı kişisel taşıtların Türkiye Gümrük Bölgesinde kalabileceği azami süre yirmi dört aydır. Bu sürenin kullanılabilmesi için kişinin yurt dışında yerleşik olma koşullarını taşıması gerekir."],["Yabancı plakalı aracın Türkiye'de kalış süresi dolarsa ne kadar ceza kesilir?","Gümrük Kanunu m. 238/1-b uyarınca tam muafiyetle getirilen özel kullanıma mahsus taşıtların rejim ihlallerinde, aracın gümrük vergileri tutarının dörtte biri (%25) oranında idari para cezası verilir. Bu tutar Kanun'un 241/6 maddesinde öngörülen usulsüzlük cezasının alt sınırından az olamaz."],["Yabancı aracın süresinin aşılması kaçakçılık suçu sayılır mı?","Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre, rejim hükümlerine uygun olarak yurda sokulan ve sonradan süresi içinde yurt dışına çıkarılmayan araçlar bakımından eylem kural olarak Gümrük Kanunu m. 238 kapsamında kabahat teşkil eder. Ancak aracı baştan itibaren vergisiz serbest dolaşıma sokma veya plaka değiştirerek kaçırma kastının varlığı ispatlanırsa 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu devreye girer."],["Gümrük idari para cezasına karşı nereye ve kaç gün içinde itiraz edilir?","Gümrük Kanunu'nun 242. maddesinin birinci fıkrası uyarınca tebliğ edilen ceza kararına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst gümrük makamına, üst makam yoksa aynı makama itiraz edilmelidir. İdare itirazı otuz gün içinde karara bağlar; itiraz edilmeden doğrudan dava açılamaz."],["Gümrük idaresinin ret kararına karşı hangi mahkemede dava açılır?","İtirazın reddi kararlarına karşı 4458 sayılı Kanun m. 242/4 uyarınca işlemin yapıldığı yerdeki yargı mercilerine başvurulur. Gümrük vergisi ve buna bağlı vergi cezalarında görevli yargı yeri vergi mahkemesi olup dava açma süresi İYUK m. 7/1 uyarınca otuz gündür."],["Ceza tebliğ edildikten sonra araç Türkiye'de bırakılabilir mi?","Gümrük Kanunu m. 238/2, tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası öngörür; ancak bu fıkra yalnız m. 238/1'in (c) ve (d) bentlerini kapsar ve (d) bendi tam muafiyetle getirilen özel kullanıma mahsus taşıtları dışarıda bıraktığından, bu taşıtlar için altmış günlük ek ceza öngörülmemiştir."]],"tablolar":null,"kaynaklar":[["4458 sayılı Gümrük Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=4458&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["5326 sayılı Kabahatler Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5326&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"],["2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu","https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2577&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5"]],"desc":"Geçici ithalat rejiminde taşıtın kalma süresi, rejim ihlalinde kesilen idari para cezası, itiraz yolu ve kaçakçılık ayrımı.","category":"Yabancılar","court":"İdare Mahkemesi (sınır dışı/tahdit kodu iptali) veya Aile/Asliye Hukuk Mahkemesi (yabancı unsurlu davalar) görevlidir.","duration":"İdari başvurular birkaç hafta, idare mahkemesinde iptal davaları 6-12 ay sürebilir.","related":["gumruk-vergisi-ve-idari-para-cezalarina-itiraz","kacakkcilik-suclari-ve-5607-sayili-kanun","idari-para-cezalarina-itiraz-ve-sulh-ceza","yabancilarin-turkiyede-calisma-izni-almasi","kamu-gorevinden-ihrac-kararlarina-iptal-davasi"],"sections":[["Geçici ithalat rejimi ve taşıtın kalma süresi","4458 sayılı Gümrük Kanunu m.128, geçici ithalat rejimini serbest dolaşıma girmemiş eşyanın ithalat vergilerinden tamamen ya da kısmen muaf olarak ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın Türkiye Gümrük Bölgesi içinde kullanılmasına ve olağan yıpranma dışında değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracına imkân veren rejim olarak tanımlar. İzin, m.129/1 uyarınca eşyayı kullanan veya kullandıran kişinin talebi üzerine gümrük idarelerince verilir. Süre bakımından m.130/1, yeniden ihraç için gerekli sürelerin izin verilen kullanımın amacına uygun olarak belirleneceğini; m.130/2 ise özel süreler saklı kalmak üzere eşyanın rejim altında kalma süresinin azami yirmi dört ay olduğunu düzenler. m.131, ithal vergilerinden tam muafiyet suretiyle geçici ithalat rejiminin uygulanabileceği durumları ve özel şartları Cumhurbaşkanının tespit edeceğini belirtir; yurt dışında yerleşik kişilerin kişisel kullanımına mahsus taşıtlara ilişkin ayrıntılar bu çerçevede düzenlenmiştir."],["Rejim ihlalinde uygulanan ceza ve hesaplama ölçütü","Rejime aykırılığın yaptırımı m.238'dedir. Maddenin 24.10.2019 tarihli 7190 sayılı Kanun'la değiştirilen birinci fıkrasının (a) bendi, dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme ve geçici ithalat rejimine ilişkin hükümlerin ihlali hâlinde eşyanın gümrüklenmiş değerinin iki katı idari para cezası öngörür. Özel kullanıma mahsus taşıtlar bakımından ise ayrı ve daha ölçülü bir bent vardır: (b) bendine göre tam muafiyet suretiyle geçici olarak ithal edilen özel kullanıma mahsus taşıtlara ilişkin rejim ihlallerinde gümrük vergileri tutarının dörtte biri oranında idari para cezası verilir. Ticari kullanıma mahsus taşıtlar bu bendin dışında kalır ve genel kural uygulanır; bu ayrım, cezanın tutarını birkaç kat değiştirdiğinden dosyanın ilk incelenecek noktasıdır. Maddenin üçüncü fıkrası, verilen cezaların m.241/6'da belirtilen alt sınırdan az olamayacağını; ikinci fıkrası ise yalnızca birinci fıkranın (c) ve (d) bentlerindeki hâllerde (tam muafiyetle getirilen özel kullanıma mahsus taşıtlar (d) bendinin dışındadır) tebligattan itibaren altmış gün içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması hâlinde ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası verileceğini düzenler."],["Kabahat mi kaçakçılık mı? Ceza Genel Kurulu'nun ayrımı","Sürenin aşılması hâlinde eylemin kabahat mi yoksa kaçakçılık suçu mu oluşturduğu ayrı bir tartışmadır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, geçici ithalat rejimi kapsamında getirilen aracın süresi içinde yurt dışına çıkarılmayarak yurt içinde farklı bir plaka takılıp trafikte kullanılması olayını incelemiştir (E.2018/7-131, K.2022/139, T.1.3.2022). Kurul, kişisel kullanıma mahsus yabancı plakalı araca uygulanan rejimin aracın girişi, yurt içinde kullanımı ve yurt dışına çıkarılması olmak üzere üç süreçten oluştuğunu belirtmiştir. Kararda vurgulanan ölçüt, failin başlangıçtaki kastıdır: rejim hükümlerine uygun biçimde getirilen eşya bakımından sonradan değişen kast kabahat oluştururken, baştan itibaren gümrük işlemi yaptırmama ve vergi ödemeden serbest dolaşıma sokma kastıyla hareket edildiğinin tespiti hâlinde kaçakçılık suçu gündeme gelir. Kurul somut olayda eylemin 4458 sayılı Kanun m.238/1 uyarınca kabahat oluşturduğunu, yerel mahkemenin görevsizlik kararı vermek yerine Kabahatler Kanunu m.24 doğrultusunda işlem yapması gerektiğini belirterek hükmü oy çokluğuyla bozmuştur."],["Önce gümrük idaresine itiraz, sonra yargı","Ceza kararına karşı doğrudan dava açılmaz; önce idari itiraz aşaması tamamlanır. m.242/1'e göre yükümlüler kendilerine tebliğ edilen gümrük vergileri, cezalar ve idari kararlara karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde bir üst makama, üst makam yoksa aynı makama verecekleri dilekçeyle itiraz edebilir. İdareye intikal eden itirazlar otuz gün içinde karara bağlanarak ilgiliye tebliğ edilir (m.242/2). Dilekçenin süresi içinde yanlış makama verilmesi hâlinde itiraz süresinde yapılmış sayılır ve idarece yetkili makama ulaştırılır (m.242/3). İtirazın reddi kararlarına karşı ise m.242/4 uyarınca işlemin yapıldığı yerdeki idari yargı mercilerine başvurulur. Gümrük vergisi ve buna bağlı cezalardan doğan uyuşmazlıklar vergi mahkemelerinin görev alanında olduğundan, bölge idare mahkemelerinin vergi dava daireleri ve Danıştay'ın vergi daireleri bu davaların kanun yolu mercileridir. Antalya'ya karayoluyla giriş yapan taşıtlarda işlem hangi gümrük idaresince yapılmışsa, dava da o yerdeki yetkili mahkemede açılır."],["On beş gün, otuz gün, altmış gün ve yirmi dört ay","Süre haritası şöyledir: eşyanın geçici ithalat rejimi altında kalabileceği azami süre m.130/2 uyarınca yirmi dört aydır ve özel süreler saklıdır. Ceza kararına itiraz süresi tebliğden itibaren on beş gün, idarenin itirazı karara bağlama süresi otuz gündür. İtirazın reddi kararlarına karşı idari yargı mercilerine başvurulabilir (4458 s.K. m.242/4); dava açma süresi dava konusu işleme göre belirlenir: idare mahkemesinde altmış, vergi mahkemesinde otuz gündür (2577 s.K. m.7/1), bu nedenle süre işlemin niteliği kontrol edilerek hesaplanmalıdır. m.238/2 kapsamındaki hâllerde, tebligat tarihinden itibaren altmış gün içinde eşyanın gümrükçe onaylanmış başka bir işlem veya kullanıma tabi tutulmaması ayrıca gümrük vergileri tutarında idari para cezası doğurur. Aracın Türkiye'de kalabileceği süre dolmadan önce yurt dışına çıkarılması ya da gümrük idaresine teslim edilerek gümrükçe onaylanmış bir işleme tabi tutulması, hem cezayı hem de sonradan doğacak vergi yükünü önleyen tek güvenli yoldur."],["Aracı Türkiye'de bırakmadan önce","Bu dosyalarda en sık yapılan hata, aracın süresi dolduktan sonra da kullanılmaya devam edilmesi ve sürenin uzatılabileceği varsayımıdır. Taşıtın kime ait olduğu, kimin kullandığı ve girişte hangi rejim beyanının yapıldığı hem cezanın türünü hem de görevli yargı yerini değiştirdiğinden, ceza tutanağıyla birlikte giriş kayıtlarının da temin edilmesi gerekir. MOD HUKUK, Antalya'da yabancılar hukuku alanında hukuki danışmanlık vermektedir."]]}