Çalkaya Parselasyonu İptal Edildi: Ruhsat ve İskân Ne Olur?

Antalya Çalkaya parselasyonu hakkında hangi yargı kararları verildi?

Antalya Büyükşehir Belediyesi İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı, Çalkaya Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı'ndaki parselasyonun iptal edildiğini ilgili kurumlara yazıyla bildirmiştir. Yazıda Antalya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesinin 2026/2439 E., 2026/2004 K. sayılı kararı anılmış, iptal edilen işlem olarak da Büyükşehir Belediyesi Encümeninin 27.12.2018 tarihli ve 1833 sayılı kararı gösterilmiştir.

Karar, Altıntaş mahallesindeki iki parselin malikleri tarafından açılan davada verilmiştir. Ancak iptal gerekçesi bu parsellere özgü değildir. Gerekçe parselasyonun düzenleme sınırına ilişkindir ve bölgedeki diğer parselleri de ilgilendirebilir. Makaledeki bilgiler kararların kendi metinlerinden alınmıştır.

Danıştay ve Bölge İdare Mahkemesinin iptal gerekçesi nedir?

Dava Antalya 1. İdare Mahkemesinde reddedilmiş, Konya Bölge İdare Mahkemesi de istinaf başvurusunu reddetmiştir. Danıştay 6. Dairesi, 29.04.2026 tarihli E.2021/10498 K.2026/2259 sayılı kararıyla 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısmı onamış, parselasyona ilişkin kısmı bozmuştur.

Daireye göre İmar Kanunu Geçici 18. maddesi yalnızca 9.4.2018 tarihli 2018/11605, 2018/11606 ve 2018/11607 sayılı Bakanlar Kurulu kararlarıyla kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilen yerlerde uygulanabilir. Bilirkişi raporuna göre ise düzenleme sınırı bu alanların dışında kalan bazı parselleri de içine almıştır. Daire bu aykırılığı parselasyonun tümünü ilgilendiren genel iptal sebebi saymıştır.

Dosya bozmadan sonra Antalya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesine gelmiş, Daire 24.09.2026 tarihinde bozmaya uyarak parselasyonu iptal etmiştir. Kararın sonunda tebliğden itibaren otuz gün içinde Danıştay'da temyiz yolunun açık olduğu yazılıdır.

Parselasyonun iptali bölgedeki hangi parselleri ve hak sahiplerini etkiler?

İptal edilen işlem parselasyondur. İmar planları ise Danıştay'ın onamasıyla ayakta kalmıştır. Dolayısıyla plan yürürlüktedir, ancak planın uygulandığı parsel düzeni hukuki dayanağını yitirmiş olabilir.

İptal kararı işlemin kendisini ortadan kaldırdığından yalnızca davacıları değil, aynı parselasyona dayanan parselleri de etkileyebilir. Bunun nasıl uygulanacağı, hangi parsellere dönüleceği ve yeni parselasyonun ne zaman yapılacağı ise henüz belli değildir. Bu konuda idarenin işlem tesis etmesi beklenmektedir.

Yapı ruhsatı ve iskân başvuruları bu iptalden nasıl etkilenir?

Yapı ruhsatı imar parseline bağlıdır. Parselasyon iptal edilince o düzenle oluşan parseller hukuken sorunlu hale gelir ve idare yeni parselasyon yapılana kadar ruhsat vermekte tereddüt edebilir. Danıştay 6. Dairesi benzer olaylarda, ortada ruhsatlandırılabilir bir parsel bulunmadığı gerekçesiyle yeniden ruhsat isteminin reddini hukuka uygun bulmuştur. Her dosyanın sonucu ayrıca değerlendirilir.

Verilmiş ruhsatlar kendiliğinden düşmez. İdare ruhsatı geri alabilir, inşaatı durdurabilir ya da bir hak sahibi iptal davası açabilir. İskân ruhsata uygun yapıya verildiğinden, ruhsatı sorunlu yapıda iskân sürecinin de takılması beklenir.

Başvuruların yeni yıla kalmasıyla artan harç ve masraflar idareden istenebilir mi?

Ruhsat ve iskân başvurusu bu nedenle sonuçlanmaz ve işlem 2027 yılına kalırsa harç ve masraflar artabilir. Soru, bu farkın idareden geri alınıp alınamayacağıdır. İptal kararının sebebi başvuru sahibi değil, Antalya Büyükşehir Belediyesinin kendi parselasyon işlemidir. Anayasa m.125 uyarınca idare, kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlüdür. Danıştay da hizmet kusurunu hizmetin kötü, geç ya da hiç işlememesi olarak tanımlamakta ve idarenin hukuka aykırı işlemiyle nedensellik bağı kurulabilen gerçek zararı tazminle yükümlü tutmaktadır (6. Daire, E.2019/11073 K.2020/9846, 21.10.2020). Aynı kararda ruhsat harçları da idareye güvenilerek yapılan dolaylı zarar kalemi olarak ele alınmıştır.

Böyle bir talep ancak başvurunun zamanında ve eksiksiz yapıldığı, gecikmenin idareden kaynaklandığı ve zararın belgelendiği hallerde ileri sürülebilir. Bu nedenle başvuru dosyasının baştan doğru hazırlanması belirleyicidir.

Müteahhitler, arsa sahipleri ve taşınmaz malikleri hangi adımları atmalıdır?

Ruhsat ve iskân başvurularında tüm evrak eksiksiz tamamlanmalı ve idarenin evrak kontrolünden geçirilmelidir. Başvuru tarihi, alındı belgesi, sistem kaydı ve ödenen harç makbuzları saklanmalıdır. İdare işlemi bu nedenle erteliyorsa nedenini yazılı olarak istemek gerekir.

İptal kararının ve geri dönüşüm işleminin bir örneği Belediyeden yazılı olarak istenmeli, satış vaadi, kat karşılığı ve kredi sözleşmelerinde iptalin etkisi ayrıca gözden geçirilmelidir. Her adımın süresi ve sonucu dosyaya göre değişir.

Çalkaya ve benzeri bölgelerde ruhsat, iskân ya da inşaatı etkileyen bir durumla karşılaşan müteahhit ve malikler, süre kaybetmeden büromuzu arayabilir.