TEFAS Fon Alım Satım, Valör ve 17 Eylül İadeleri

TEFAS nedir, emir nasıl iletilir?

TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu), yatırım fonu katılma paylarının alım satımının yapıldığı elektronik platformdur; SPK metinlerinde Takasbank TEFAS Platformu olarak anılır. SPK Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'e göre bazı fon türleri dışındaki fonların katılma payı alım satımının platform üzerinde yapılması zorunludur; özel fon, gayrimenkul ve girişim sermayesi yatırım fonları gibi türler platformda işlem görmez (Rehber m. 6.8).

Yatırımcı doğrudan platforma emir vermez. Emirler dağıtım kuruluşlarına iletilir: yatırım kuruluşlarının merkez ve şubeleri ile internet şubeleri, portföy yönetim şirketlerinin merkez ve şubeleri kullanılır; ATM ve mobil uygulamalar üzerinden emir iletmek de mümkündür (Rehber m. 6.8/f). Dağıtım kuruluşları, fon iç tüzüğü ve izahnamede belirtilenler dışında katılma payı alım satımı için yatırımcıdan komisyon, ücret gibi bir masraf alamaz (m. 6.8/e-iii).

Yatırımcı açısından bu yapının pratik sonucu şudur: emrinizin ilk kaydı, emri ilettiğiniz kuruluşta bulunur. 17.09.2026'da SPK'nın 57/1707 sayılı kararı uyarınca ilgili fonlar TEFAS'ta alım satıma kapatıldı; sonraki bölümlerde anlatılan iptaller de bu kapatmanın sonucudur.

Talimat saati, fiyat açıklama ve valör ne demektir?

Talimat saati, emrin hangi günün fiyatıyla işleme alınacağını belirleyen kesim saatidir ve fon türüne ve izahname esaslarına göre değişebilir. Bu yazıda tek bir saat genellenmemiştir. SPK'nın 28.09.2026 tarihli duyurusu, 16.09.2026 saat 13.30 sonrası ile 17.09.2026 saat 13.30 öncesi verilen talimatların aynı fiyat valörüne tabi olduğunu belirtiyor. Bülten 2026/61 ise ihbarlı fonlar için 17.09.2026 saat 13.30'u, para piyasası fonları için izahnamedeki gün sonu valör atlama saatini esas alıyor (A/6).

Fiyat, talimatın hangi günün fiyatıyla işleme alınacağını belirler. Rehber'e göre ileri fiyat uygulanan fonlarda talimat, verildiği günü izleyen ilk iş gününde (T+1); geri fiyat uygulanan fonlarda ise verildiği iş gününde (T) fon toplam değer tablosu ve pay sayısıyla ilişkilendirilir (m. 8.6). Serbest fonlarda pay fiyatı en az ayda bir hesaplanır ve iadede fiyat ilan süresinden farklı ve daha uzun süreler belirlenebilir (III-52.1 m. 25/9 ve 25/11).

Valör ise paranın ve payın hangi gün hesaba yansıyacağını gösteren kavramdır. Gün sayısı fon türüne göre değişir ve izahnamede yazar. Bu yazıda, doğrulanmayan bir T+ sayısı verilmemiştir; kendi fonunuzun izahnamesindeki satım ve alım esaslarına bakmanız gerekir.

Yatırımcı kaydı ve MKK ile ilişki

Fon katılma payları yatırımcı bazında MKK sicilinde izlenir. Rehber, para piyasası fonları ile kısa vadeli borçlanma araçları fonları için, yatırımcı bazında takip edilen katılma payı kayıtlarının, pay alım satımının gerçekleştiği gün fon birim pay fiyatı hesaplandıktan sonra en az bir kez güncellenmesini ister. Birim pay fiyatı hesaplandıktan sonra, mesai saati dışında veya tatilde verilen talimatlar, izleyen ilk iş gününde (T+1) yapılan işlemler gibi kabul edilip MKK sistemine aktarılır (Rehber m. 8.1).

Bu düzen tasfiyede de belirleyici oldu. Bülten 2026/61'e göre, tasfiye kararından sonraki iki iş günü içinde her fonun tedavüldeki toplam katılma payı adedi ile yatırımcıların sicil bazında bireysel saklama hesaplarındaki katılma payları, rehin, haciz ve tedbirler ile gerçekleşmemiş emirlere ilişkin mutabakat MKK ve bankalar arasında yapılır (A/2). Nakit de yatırımcıların mutabakatı yapılmış bireysel saklama hesaplarına, katılma payı sahipliği oranında aktarılır (A/5).

Yani ödeme, emirlerinizin ve payınızın MKK kaydına ve mutabakata dayanır. Kendi emir belgelerinizin bu kayıtla uyumlu olması, bir itirazınız olursa işinize yarar.

16 ve 17 Eylül talimatlarına ne oldu?

SPK'nın 28.09.2026 tarihli basın duyurusu şunları söylüyor. Tasfiyeye konu fonlara ilişkin, yalnızca 16.09.2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen alım ve satım talimatları işlem valörlerinde platformun olağan işleyişine dahil edilmiştir. 16.09.2026 saat 13.30 sonrası ile 17.09.2026 saat 13.30 öncesi talimatlar aynı fiyat valörüne tabi olduğundan Bülten 2026/61'de 13.30 öncesi sınırı ilan edilmiş olsa da, 57/1707 sayılı Kurul kararı uyarınca fonlar 17.09.2026'da TEFAS'ta işleme kapatıldığı için bu tarihte verilen tüm talimatlar TEFAS tarafından iptal edilmiştir.

İptal edilen talimatların sahiplerine tasfiye bakiyesinden, fondaki katılma payı sahipliği oranında ödeme yapılacaktır. Duyuru ayrıca, 16.09.2026 ve öncesinde iletilmekle birlikte fonun temerrüdü veya fiyat açıklamaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatların da tasfiye kapsamında olduğunu belirtir; Bülten A/6'ya göre bu iade talimatlarının karşılığı fon hesabına borç olarak tahakkuk ettirilir ve elde edilen nakitle öncelikli olarak bu borçlar ödenir.

Bülten B bölümüne göre 17.09.2026'dan itibaren TEFAS dışı kanallardan da katılma payı alım ve iade talimatı gerçekleştirilemez. Emrinizin hangi gruba girdiği, verilme saatine ve fon türüne göre belirlenir; emir kaydınızdaki tarih ve saat bu nedenle önemlidir. Duyuru bir ödeme tarihi vermiyor.

Emir kayıtlarınızı nasıl bulursunuz?

Emir kayıtlarının asıl kaynağı, emri ilettiğiniz dağıtım kuruluşudur: banka, aracı kurum veya portföy yönetim şirketi. Alım ve satım işlemlerinin dekontu, işlem onayı veya hesap ekstresi oradan istenebilir. Belgede fonun adı ve kodu, talimatın tarih ve saati, adet veya tutar, işlem türü ve bedelin hesabınızdan çıkış veya girişi görünmelidir.

MKK e-YATIRIMCI, MKK'nın yatırımcılara sunduğu bir hizmet olarak MKK internet sitesinde yer alıyor. Hizmetten hangi bilgilerin görülebildiği ve kayıtlarınıza nasıl ulaşılacağı MKK sayfasından kontrol edilmelidir; bu yazıda e-YATIRIMCI'nın kapsamı hakkında ayrıntı verilmemiştir.

Tasfiye sürecinde yatırımcı bazında mutabakat MKK ve bankalar arasında yapıldığı için (Bülten A/2), kendi belgelerinizle bu mutabakat sonucunun uyumlu olması önemlidir. Farklılık görürseniz, önce emri ilettiğiniz kuruluşa yazılı ve tarihli bir başvuru yapmak, belgeleri eklemek ve başvurunun bir örneğini saklamak yararlı olur.

Banka ekran görüntüleri ve cep telefonu bildirimleri de tamamlayıcı belge olarak saklanabilir. Kayıtların aslı dağıtım kuruluşunda bulunduğundan, uyuşmazlık doğarsa bu kuruluştan da istenebilir. Emri ilettiğiniz kuruluşun bir aracı kurum veya banka şubesi mi yoksa portföy yönetim şirketinin kendisi mi olduğunu belgede görmeniz de sonraki adımlarda işe yarar.

Ne yapmalı, neyi beklememeli?

Önce emrinizin tarihini ve saatini belirleyin. 16.09.2026 ve öncesi, 17.09.2026'da 13.30 öncesi ve sonrası ile 17.09.2026'da verilen diğer talimatlar farklı başlıklara girebilir. Kaydınızda bir hata veya eksik olduğunu düşünüyorsanız, emri ilettiğiniz kuruluşa yazılı başvuru yapmak, cevabı ve başvuru tarihini saklamak mantıklıdır.

İkinci olarak paranızın hesabınızdan çıkıp çıkmadığına bakın. 28.09.2026 duyurusu iptal edilen talimatların sahiplerine tasfiye bakiyesinden ödeme yapılacağını söylüyor; iptal edilen bir alım emrine ilişkin bedelin ne şekilde iade edileceği duyuruda ayrıca açıklanmıyor. Bu konuda dağıtım kuruluşuna yazılı soru sormak yerinde olur.

Tasfiyenin süresi konusunda SPK'nın 21.09.2026 tarihli duyurusu, tasfiye usul ve esaslarındaki 3 aylık sürenin 6 aya çıkarıldığını, diğer hükümlerin aynen geçerli olduğunu belirtiyor; Bülten A/8'e göre Kurul uygun görürse bu süre uzatılabilir. Süre üst sınırdır, ödeme tarihi değildir. İncelenen metinlerde bir ödeme takvimi yer almıyor. SPK'nın 27 Ekim 2026 tarihli 76/1903 sayılı kararı Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödemenin usul ve esaslarını belirler, ödeme günü vermez.

Emir kayıtları, ileride bir tazminat iddiası veya bir kuruma başvuru gündeme gelirse de delil olur. Bu nedenle belgelerin dijital ve basılı örneklerini birlikte saklamak, dekontlardaki fon kodunu ve emir saatini not etmek ve dekont bulunmuyorsa ekran görüntüsünü veya hesap hareketini de yedeklemek yerinde olur.

Güncelleme (1 Ekim 2026): SPK ara ödeme duyurusu

SPK'nın 1 Ekim 2026 tarihli duyurusuna göre Tera, Pusula, Atlas ve Hedef fonlarında mutabakatı tamamlanan yatırımcılara, nihai tasfiye ödemesinden mahsup edilmek üzere her fon için en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılması öngörüldü. Hedef fonları 15 Ekim 2026 tarihli ve 70/1821 sayılı kararla bu kapsamdan çıkarıldı; ara ödemenin usul ve esasları SPK'nın 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1903 sayılı kararıyla belirlendi ve ödemeyi tasfiyeyi yürüten bankalar yapar. Ara ödeme nihai tasfiye ödemesi değildir ve tek başına dava hakkından vazgeçmek anlamına gelmez. Ayrıntılı anlatım için "Tera Fon Tasfiyesi: Ödeme Ne Zaman, Haklarınız Neler?" yazısındaki ilgili güncelleme bölümüne bakın (yazıya sayfa kenarındaki ilgili yazılar bağlantısından ulaşabilirsiniz).

Güncelleme (11 Ekim 2026): Ara ödeme ve ödeme gecikmesi

8 Ekim 2026 tarihli haberlere göre A1 Capital, Bulls ve Pardus Portföy fonlarını da içeren 17 fon için ilk ödeme günü 8 Ekim olarak açıklanmıştı; Tera, Pusula, Hedef ve Atlas fonları için ise o tarihte ödeme takvimi belli değildi. Sonradan Tera, Pusula ve Atlas fonlarında ara ödemenin usul ve esasları 27 Ekim 2026 tarihli ve 76/1903 sayılı kararla belirlendi; karar ödeme günü içermiyor. Ödemesi gecikmiş görünen yatırımcı, mutabakat durumunu fonu aldığı kurumdan ve tasfiyeyi yürüten bankadan yazılı olarak sormalıdır; ara ödemenin ödenmemesi dava hakkını ortadan kaldırmaz, süreler öğrenme tarihinden işlemeye devam eder. Ödeme tarihini yalnız SPK, MKK ve ilgili bankanın resmî duyurularından takip edin. Ayrıntılı anlatım için "Tera Fon Tasfiyesi: Ödeme Ne Zaman, Haklarınız Neler?" yazısındaki ilgili güncelleme bölümüne bakın (yazıya sayfa kenarındaki ilgili yazılar bağlantısından ulaşabilirsiniz).

Fon fiyatı nasıl hesaplanır? Basit bir net varlık değeri örneği

Katılma payının fiyatı, fonun birim pay değeridir. Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği'nin 14. maddesine göre birim pay değeri, fon toplam değerinin katılma paylarının sayısına bölünmesiyle bulunur (m. 14/2) ve alım satıma esas fiyat budur (m. 14/3). Uygulamada fonun varlıklarının toplam değerinden borçlar ve giderler düşülür, kalan tutara net varlık değeri denir; bu tutar pay sayısına bölünür.

22 Ekim 2026 tarihli bir eğitim panelinde konuşmacı bu hesabı şu örnekle anlattı. Portföyün toplam değeri 1 milyar TL, fonun yükümlülükleri 10 milyon TL ise net varlık değeri 990 milyon TL olur. Dolaşımdaki pay sayısı 100 milyon ise pay fiyatı 9,90 TL çıkar. Bu rakamlar öğretici bir örnektir, belirli bir fona ait değildir.

Panelde fiyatların her gün KAP'ta ve TEFAS'ta ilan edildiği, portföy değerlemesinin fonun izahnamesinde yazan saatlerde yapıldığı da aktarıldı. Tebliğ'in 14. maddesinin altıncı fıkrası, bilgilendirme dokümanlarındaki esaslara göre hesaplanan birim pay değerinin alım satım yerlerinde duyurulmasını ister. Dolayısıyla ekranda gördüğünüz fiyat, portföydeki varlıkların o günkü değerlemesine bağlıdır. Bir varlığın değeri gerçeği yansıtmıyorsa pay fiyatı da gerçeği yansıtmaz. Değerlemenin doğru yapılıp yapılmadığı ayrı bir tartışma konusudur ve bu yazıda değerlendirilmemiştir.

TEFAS'a açık olmayan fonda emir nasıl iletilir, işlem akışı nasıl ilerler?

Panelde aktarıldığına göre TEFAS'a açık fonlarda yatırımcı emrini bankası veya aracı kurumu üzerinden girer, emir TEFAS'a iletilir, fiyat belirlendikten sonra takas Takasbank üzerinden yapılır ve işlem hesaplara yansır. TEFAS'a açık olmayan fonlarda yatırımcı doğrudan ilgili kurumda hesap açarak işlem yapar; kurum talebi kaydeder, kontrol eder, fona iletir, fiyat belirlendikten sonra takas ve mutabakat yapılır.

Tebliğ bu ayrımın hukuki dayanağını verir. Borsada işlem görmeyen katılma payları, bilgilendirme dokümanlarında hüküm bulunması kaydıyla borsa dışında da alınıp satılabilir; bu durumda kurucu dışındaki kuruluşların KAP'ta ilan edilmesi zorunludur (m. 15/5). Kurul ayrıca, uygun gördüğü fonların merkezi bir fon dağıtım platformu aracılığıyla alım satımına ilişkin düzenleme yapabilir (m. 15/7). Yani emrinizin hangi kanaldan, hangi kuruluş üzerinden geçtiği fonun izahnamesinde ve KAP duyurularında görülebilir.

Panelde TEFAS'ın sabah 09.00'da açıldığı ve olağan işlem penceresinin 13.30'a kadar sürdüğü, bundan sonra emrin yalnızca ilgili kurumda, izahnamede yazan saate kadar verilebileceği söylendi. Bu saatler panelde ifade edilen genel çerçevedir; her fon için kesim saatini kendi izahnamesi belirler. Emir kesim saati, fiyat hesaplama saati ve yeni fiyatın işlemde kullanıldığı an aynı şey değildir. Para piyasası fonlarında Tebliğ'in 14. maddesinin beşinci fıkrası emirlerin en son ilan edilen fiyattan yerine getirileceğini söyler; bu nedenle öğleden sonra verilen bir emir çoğunlukla bir önceki akşam açıklanan fiyata bağlanabilir.

Güncelleme notu

2/3939 esas numaralı kanun teklifi 22 Ekim 2026'da kabul edilerek 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun olarak 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, 17 Eylül 2026'dan geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (m. 8). Kanun hükümlerine yapılan atıflar için yayımlanan metne bakılmalıdır; yazıda 'teklif' sözcüğü geçen yerler kanunlaşmadan önceki aşamaya ilişkin anlatımı gösterir.